De vrucht van de Geest:
Vreugde

Door John W. Ritenbaugh
Forerunner, "Persoonlijk," april 1998

Wil niet iedereen op aarde in rust en vreugde leven? Ongetwijfeld zullen er enkelen op de zes miljard mensen zo genoeg van het leven hebben dat ze liever dood zijn, een gedachte die ze tot uiting brengen in hun negatieve, mopperende en soms zelfs snauwend gedragspatroon. Zij vormen echter slechts een zeer gering aantal ten opzichte van hen die oprecht verlangen naar vreugde in overvloed.

Hier in de Verenigde Staten vermeldt één van de basisdocumenten van onze natie, het Voorwoord op de Onafhankelijkheidsverklaring: "Wij zijn door onze Schepper toegerust met zekere onvervreemdbare rechten: leven, vrijheid en het najagen van geluk." Dit werd in 1776 neergeschreven en sindsdien hebben wij Amerikanen, serieus en vurig, geluk nagejaagd met misschien wel een grotere inzet dan welk ander volk op aarde!

Misschien heeft — uitgedrukt in aantallen mensen die ermee bezig zijn — het najagen van geluk nu wel zijn hoogste punt in de geschiedenis bereikt. De Amerikaan staat echter op dit punt niet alleen, omdat dit najagen een aangeboren hartstocht is in het karakter van ieder mens. Het doet er niet toe van welk ras we zijn, wanneer we leefden, of we goed opgeleid zijn of onwetend, vakbekwaam of niet, mannelijk of vrouwelijk, lang of kort, gezond of ziek, rijk of arm. Iedereen wil gelukkig zijn en zoekt geluk op verschillende manieren en met verschillende inzet.

Sommige culturen zoals die van Rome en Griekenland tijdens hun neergang, staan bekend om hun manier van plezier zoeken; dit bereikte zelfs zo'n niveau dat hun feesten, die soms meer dan een week duurden, "orgieën" of "bacchanalen" werden genoemd. Natuurlijk is het zoeken van geluk niet beperkt tot zulke zaken, maar zij staan bekend als voorbeelden hoe sommigen dat lege gevoel van binnen wilden opvullen.

Anderen zochten geluk door entertainment of een acteur die ze "geweldig" vonden. Sommigen zoeken het in athletische prestaties, hobbies, reizen, dansen, mode, het opknappen van het eigen huis, rijkdom, status, alcohol, voedsel en drugs. Al deze dingen geven echter slechts voor een korte periode een gevoel van tevredenheid of welbevinden.

Salomo en vreugde

Koning Salomo voerde een aantal experimenten uit in een zoektocht middels praktische ervaring en analyse naar de manier waarop het meeste en beste van het leven kon worden gemaakt. Zijn experimenten vonden ook op sommige der bovengenoemde gebieden plaats. Als Salomo de parameters beschrijft van zijn zoektocht naar de betekenis van het leven, gebruikt hij woorden die in het Nederlands vertaald zijn met "blijheid", "gelach" en "genoegen", allemaal woorden die we normaal associёren met vreugde. Het Hebreeuwse woord simha uit Prediker 2:1 betekent inderdaad "vreugde" en het wordt in het Oude Testament ook meestal vertaald met "vreugde".

Prediker 2:1-11 luidt:

Prediker 2:1-11 Ik zeide tot mijzelf: Welaan, ik wil u op de proef stellen door vreugde, verlustig u dus in het goede. Maar zie, ook dit is ijdelheid. 2 Van het lachen moest ik zeggen: Het is dwaas; en van de vreugde: Wat werkt zij uit? 3 Ik stelde bij mijzelf een onderzoek in door mijn lichaam met wijn te verkwikken — terwijl mijn geest de leiding behield door de wijsheid — en het onverstand aan te hangen, totdat ik zou ontwaren, wat de mensenkinderen het beste kunnen doen onder de hemel gedurende de weinige dagen van hun leven.
4 Ik deed grote dingen: ik bouwde huizen, plantte wijngaarden, 5 legde hoven en parken aan en plantte daarin allerlei vruchtbomen, 6 ik groef watervijvers om daaruit een bos met jonge bomen te bevloeien; 7 ik kocht slaven en slavinnen, en daar werden er ook in mijn huis geboren; ook had ik een talrijk bezit aan runderen en kleinvee, meer dan allen die vóór mij te Jeruzalem geweest waren; 8 ik vergaderde mij ook zilver en goud, schatten van koningen en landschappen; ik verschafte mij zangers en zangeressen en dingen die de mensen bekoren, alle mogelijke genietingen. 9 Zo werd ik groter en rijker dan allen die vóór mij te Jeruzalem geweest waren; ondertussen bleef mijn wijsheid mij bij. 10 En niets dat mijn ogen wensten, ontzegde ik ze, noch hield ik mijn hart van enige vreugde terug, ja, mijn hart verheugde zich over al mijn zwoegen, en dit was wat al mijn gezwoeg mij opleverde. 11 Toen ik mij nu wendde tot alle werken die mijn handen hadden gewrocht, en tot het zwoegen waarmee ik mij had afgetobd om die te volbrengen — zie, alles was ijdelheid en najagen van wind, en er is geen voordeel onder de zon.

In de verzen 20, 22, 23 en 25 beschrijft Salomo na enig gemijmer over diverse analyses van wijsheid en werk nog een paar conclusies:

Prediker 2:20, 22-23, 25 Zo kwam ik ertoe zelf te vertwijfelen vanwege al het zwoegen, waarmee ik mij afgetobd had onder de zon ... 22 Wat toch heeft een mens voor al zijn zwoegen en voor het streven van zijn hart, waarmee hij zich aftobt onder de zon, 23 wanneer hij gedurende al zijn levensdagen zijn werk doet in smart en verdriet, en zelfs des nachts zijn hart geen rust vindt? Ook dit is ijdelheid ... 25 Want wie kan eten en wie kan iets genieten buiten Hem?

Salomo geeft toe dat zijn speurtocht een zekere mate van vreugde opleverde, maar hij vond het toch onvoldoende. We zouden kunnen denken dat hij met al zijn rijkdom, goede gezondheid en onderscheidende geest, vreugde in overvloed zou moeten hebben gehad. Wat hij tot stand bracht liet echter geen blijvend gevoel van welbevinden na, omdat zijn zoektocht doorging na het einde van dit experiment. Hij schijnt zo gefrustreerd dat hij zegt dat we iedere vreugde binnen bereik moeten aangrijpen en er tevreden mee moeten zijn (vers 24). Zijn uiteindelijke conclusie in vers 26 is dat het God is die bepaalt of we vreugde ervaren.

Wat jaagt de mens na?

Duidt het feit dat mensen lachen en de lach ijverig zoeken, erop dat zij vreugde ervaren? Spreuken zegt dat lach en plezier vaak pijn en smart verbergen (14:13). Spreuken beschrijft inderdaad vaak dwazen die lachend voortgaan op de weg naar vernietiging (10:23; 26:19; 29:9). De wijsheid lacht ook (1:26). Spreuken laat zien dat het verschil tussen de dwaas en de verstandige het tijdstip van lachen is, de oorzaak en de reden ervan. Er is een tijd om te lachen (Prediker 3:4), maar de geschiedenis van Salomo laat zien dat het feit dat een persoon lacht, nog niet wil zeggen dat hij bijbelse vreugde ervaart. Veel andere teksten beamen de conclusie van Salomo.

Zou de wereld het bij het verkeerde einde kunnen hebben in haar overdreven jacht naar geluk? Zoals we in het vorige artikel zagen wijkt bijbelse liefde geheel af van het wereldse idee van liefde. Bijbelse liefde is het houden van Gods geboden (1 Johannes 5:3). Het is het resultaat van Gods Heilige Geest in onze harten uitgestort en onze overgave aan Zijn leiding. Het komt niet van nature uit onszelf voort en vergt het veelvuldig aanpassen van onze wil en veel zelfopoffering. We kunnen dit duidelijk zien in Jezus' eis onze vijanden lief te hebben.

Daar liefde een vrucht, een product is van Gods Heilige Geest, kan haar metgezel, vreugde, dan op een andere manier worden voortgebracht? Evenals liefde is vreugde niet het product van de natuurlijke geest, maar het product van de bovennatuurlijke Heilige Geest van God. Indien het geen product is van de natuurlijke geest, dan zal het najagen ervan zonder de leiding van de Heilige Geest slechts zeer beperkte en zwakke imitaties voortbrengen van wat God van nature ervaart en ten sterkste verlangt dat ook wij zullen ervaren.

David schrijft:

Psalm 16:11 Gij maakt mij het pad des levens bekend; overvloed van vreugde is bij uw aangezicht, liefelijkheid is in uw rechterhand, voor eeuwig.

Het is interessant onze vreugde te vergelijken met Gods voortdurende vreugde en tegelijkertijd te denken aan wat onze vreugde vernietigt. Zolang we menselijk zijn vermindert vreugde en komt het uiteindelijk tot een einde. We beseffen dit zelfs terwijl we het ervaren. Ik heb verscheidene auto's gehad. Iedere keer als ik met een nieuwe thuis kwam, verheugde ik me als met een nieuw stuk speelgoed. Maar iedere keer werd mijn houding jegens de nieuwe auto uiteindelijk dezelfde als die ik had jegens de oude. De vreugde verdween en de auto was weer niets anders dan een middel om me van de ene plaats naar de andere te brengen.

Ongeacht hoe zeker de bron van onze vreugde schijnt, we weten dat vreugde niet lang duurt. Wij kunnen sterven; een partner of vriend die vreugde biedt kan sterven; goede gezondheid houdt op; comfort verdwijnt; sociale tragedies en natuurrampen vernietigen geliefde dingen; eigendommen verminderen in waarde en verslijten; onze zintuigen raken afgestompt zodat we niet langer kunnen zien, horen, ruiken, voelen en proeven als voorheen (2 Samuёl 19:31-35).

De God die alles schiep is Zich bewust van alle menselijke tragedies die zich in de afgelopen 6.000 jaar voor Zijn ogen hebben afgespeeld, en toch kan Hij nog steeds vol vreugde zijn. Onze grote God vindt geen vreugde in de tragedies zelf. Zijn Woord laat zien dat er tijden zijn dat Hij spijt, verdriet of boosheid heeft over het gedrag van de mensheid, en toch ervaart Hij nog steeds een levende, blijvende vreugde. Dit schijnt erop te duiden dat Zijn vreugde in het algemeen uit andere bron voortkomt dan die van de mens. Die vreugde moeten we zoeken.

De definities van vreugde

Webster's New World Dictionary definieert vreugde als synoniem met "geluk", "blij" en "opgewekt". Een thesaurus legt ook relaties met "uitgelatenheid", "vervoering", "tevredenheid" en "genoegen". Webster definieert het specifiek als "een erg blij gevoel; geluk, groot plezier; genot", maar verwijst niet naar de bron of oorzaak van vreugde.

Deze definities definiëren alleen maar de uitdrukking van het wonderlijke gevoel. Ze nemen niet de oorzaken van vreugde in beschouwing, de omstandigheden waaronder het zich uit of de tijd dat het blijft bestaan. In dit opzicht laat de bijbel een veel complexere deugd zien dan waarop deze definities duiden.

Kort geleden liet de staat Texas een vrouw wegens moord ter dood brengen. Haar executie werd uitvoerig gepubliceerd omdat diverse groepen een beroep deden op gouverneur George W. Bush om haar een andere straf op te leggen. Deze moordenares noemde in haar verklaringen een punt dat verband houdt met dit onderwerp. Zij zei dat zij in haar door drugs veroorzaakte geestestoestand seksuele opwinding ervoer bij het doden van twee mensen met een pikhaak, iedere keer weer dat ze de pikhaak in het lichaam van het slachtoffer sloeg. Zij ervoer in feite een plezierige voldoening bij het doden!

Dit stelt op gruwelijke wijze vast dat de oorzaak van vreugde — of misschien wel van elk gevoel — van zeer groot belang is in het goed begrijpen van bijbelse vreugde. Onze geest kan zo verwrongen en bedorven geraken in zijn reactie op prikkels dat wat we voelen of wat een ander aan de buitenkant ziet, niet zo maar zonder meer kan worden vertrouwd als de oprechte reactie op een waardige oorzaak. De oorzaak kan juist de reden zijn dat vreugde noch blijvend noch bevredigend is.

De bijbel heeft dus niet zo'n hoge dunk van blijheid of gelach en laat zien dat de lach veelal voortkomt uit geringschatting of dwaasheid. Velen in deze wereld ervaren genoegen in het ongemak van anderen, hun domheid of zelfs hun opgelatenheid en lachen uitbundig als ze dat zien. God vermaant ons:

Spreuken 24:17-18 Als uw vijand valt, verheug u dan niet; als hij struikelt, jubele uw hart niet, 18 opdat de Here het niet zie en het Hem mishage, zodat Hij zijn toorn van hem zou afwenden.

Omdat het zo natuurlijk is, doen velen precies dat wat God waarschuwt niet te doen! God zegt in feite dat Hij Zijn wraak zal keren van de vijand op ons. Barnes' Notes merkt op dat het zich op deze manier verheugen gelijk kan staan met zelfmoord.

De Griekse en Hebreeuwse definities van de woorden vertaald met "vreugde" en zijn synoniemen zijn praktisch hetzelfde als hun Nederlandse tegenhangers, behalve één wiens specifieke definitie niet "vreugde" is, maar "zalig". Dit woord, het Griekse makarios, openbaart veel over de hoofdbron van bijbelse vreugde. Het verschijnt vaak als het eerste woord in de welbekende zaligsprekingen uit de bergrede, zoals bijvoorbeeld in:

Mattheüs 5:3 Zalig de armen van geest, want hunner is het Koninkrijk der hemelen.

Strong definieert dit woord als "bovenmate gezegend; bij voortduring gelukkig; goed af, gezegend, gelukkig". De Engelse King James bijbel vertaalt het vijf keer als "gelukkig". In een kanttekening zegt E.W. Bullinger in de Companion Bible dat het woord "gelukkig" betekent en J.B. Phillips vertaalt het ook als zodanig in zijn New Testament in Modern English.

De Complete Word Study Dictionary van Spiros Zodhiates geeft op pagina 937 een uitgebreidere definitie:

Gezegend, in het bezit van de gunst van God, een toestand gekenmerkt door de volheid van God. Het duidt op de toestand van de gelovige in Christus, ... gezegd van iemand die deel krijgt aan Gods natuur door geloof in Christus. De gelovige heeft de Heilige Geest in zich wonen door Christus en behoort als gevolg daarvan volledig tevreden te zijn ongeacht de omstandigheden. Makarios verschilt van het woord "gelukkig" in die zin dat de persoon die altijd geluk heeft, gelukkig is (het Engelse happy is afkomstig van het woord hap, duidend op geluk als gunstige omstandigheid). Makarios (gezegend) zijn staat gelijk aan het in het hart hebben van Gods Koninkrijk. Aristoteles stelt makarios tegenover endees, de behoeftige. Makarios is hij die in de wereld is, maar toch onafhankelijk daarvan. Zijn voldoening komt van God en niet van gunstige omstandigheden.

De Amplified Bible vertaalt Mattheüs 5:3 als:

Gezegend (gelukkig, om jaloers op te zijn, en geestelijk welvarend — met levensvreugde en voldoening in Gods gunst en redding, onafhankelijk van uitwendige omstandigheden) de armen van geest (de nederigen, die zichzelf onbelangrijk achten), want hunner is het koninkrijk der hemelen.

Vers 5 luidt: "Gezegend (gelukkig, blij, vreugdevol, geestelijk welvarend) ..." en vers 9: "Gezegend (genietend van benijdenswaardig geluk, geestelijk welvarend) ...".

Het blijkt dat we om bijbelse vreugde te ervaren, de vrucht van Gods Geest, goddelijke innerlijke kwaliteiten nodig hebben, die we niet van nature bezitten. Evenals met liefde — de liefde die van nature uit ons voortkomt, is maar een armzalige afspiegeling van Gods liefde — geldt dit ook voor vreugde. Totdat we door geloof zover komen dat we uitermate zeker zijn van Gods aanwezigheid in ons leven — van Zijn voorzienigheid jegens ons in het verleden, het heden en de toekomst — zullen we niet de blijvende volheid van voldoening ervaren die God wil dat wij zullen hebben.

Kortstondige vreugde?

De vreugde van een christen kan even kortstondig zijn als die van iedereen in de wereld, indien we deze evenals de wereld voor onszelf zoeken. Bijbelse vreugde is een vrucht, een bijprodukt, een extra zegen, niet een doel in zichzelf. Zij ontstaat en groeit in een persoon wiens leven en energie niet alleen maar gericht is op het hebben van "vreugde". De levens van hen die er in deze wereld zo vurig naar jagen bewijzen dit punt. Als ze er nog steeds naar jagen, kunnen ze het nog niet hebben. Gods Woord staaft dit ook.

In dit opzicht moeten we ons bewust zijn van een gevaar dat met de feesttijden samenhangt, namelijk dat ons nastreven van vreugde niet belangrijkere elementen op de achtergrond doet komen. Psalm 81 is een feestPsalm en de verzen 2 tot 5 zeggen ons ten volle te genieten van Gods feesten:

Psalm 81:2-5 Jubelt Gode, onze sterkte, juicht ter ere van Jakobs God. Heft een zang aan, laat de tamboerijn horen, de liefelijke citer met de harp. Blaast de bazuin op de nieuwe maan, op volle maan voor onze feestdag. Want dit is voor Israël een inzetting, een verordening van Jakobs God.

God beveelt ons ons te verheugen op Zijn feesten (Deuteronomium 14:26), maar Psalm 81:9-11 maant ons tot voorzichtigheid om bepaalde dingen niet uit het oog te verliezen, zodat hun werkelijk doel niet verloren gaat in het gedachteloos houden van dat gebod:

Psalm 81:9-11 Hoor mijn volk, Ik wil u vermanen, o Israël, of gij naar Mij hoordet! Geen vreemde god zal onder u zijn, gij zult u niet nederbuigen voor een uitlandse god. Ik, de Here, ben uw God, die u opvoerde uit het land Egypte; doe uw mond wijd open en Ik zal hem vullen.

God weet dat zelfs onder Zijn mensen menselijke zwakheid kan leiden tot misbruik van de gelegenheden die de feesten bieden, want zij schijnen ons uit te nodigen tot spel. Ontspanning en plezier kunnen het enige belangrijke worden. Toch geldt dat hoe groter de vrolijkheid, hoe duisterder Gods bedoeling met het feest wordt en hoe meer de geestelijke waarde van het feest vermindert. God herinnert ons aan de betekenis van onze lofzangen om te voorkomen dat onze vreugde vrolijkheid wordt, dat onze vrolijkheid ontaardt in uitbundigheid, onze uitbundigheid in puur fysiek genot en puur fysiek genot uiteindelijk in losbandigheid. Zo raken we onze vreugde die uit God voortkomt, kwijt.

"Luister naar Mij als u zich verheugt", zegt God. "Blijf verre van afgoderij en gedenk dat Ik de God ben die u uit slavernij bevrijdde. Open uw mond en Ik zal u voeden!" Als we Gods voorschriften volgen, zal Hij ons voeden zodat we echte vreugde en voldoening ervaren. God verwijdert de last die een werkelijk verheugen belemmert. Hij vervolgt met: "Hij zou hen gespijzigd hebben met het vette der tarwe, ja, Ik zou u verzadigd hebben met honig uit de rots" (Psalm 81:17). Hij maakt duidelijk dat echte vreugde in de kwaliteit van onze relatie met Hem ligt!

Onze relatie met Hem door Jezus Christus brengt alle wonderlijke kwaliteiten van de zaligsprekingen tot stand (Mattheüs 5:1-12). "Zalig de armen van geest, ... zij die treuren, ... de zachtmoedigen, ... zij die hongeren en dorsten naar de gerechtigheid", enzovoort. Dit zijn enkele van de kwaliteiten die men in het Koninkrijk Gods zal bezitten. Zij dragen bij om vreugde voort te brengen en in ons maken zij deel uit van de manifestatie van Gods methode van werken door Zijn Geest.

Bijbelse vreugde is niet te scheiden van onze relatie met God en komt voort uit onze kennis en begrip van het doel van het leven en de hoop op een eeuwig leven met God wanneer er een onophoudelijke vreugde zal zijn. Indien God werkelijk in ons leven aanwezig is, kan de vreugde die Hij ervaart ook de onze worden (Psalm 16:11). Vreugde is het teken dat het leven zijn doel heeft gevonden, zijn reden van bestaan! Dit is ook een Openbaring van God, want niemand kan tot Hem komen en het doel van het leven ontdekken, tenzij Hij hem, door Zijn Geest, roept en dit doel openbaart (Johannes 6:44; 1 Corinthiёrs 2:10).

Er zijn heel wat teksten die laten zien dat de vreugde van Gods kinderen voortkomt uit een andere bron dan die door de wereld wordt gezocht. Let er eens op hoe de eerste gelovigen vreugde vonden:

Handelingen 2:46 En voortdurend waren zij elke dag eendrachtig in de tempel, braken het brood aan huis en gebruikten hun maaltijden met blijdschap en eenvoud des harten.

Handelingen 16:34 En hij bracht hen naar boven in zijn huis en richtte een tafel aan, en hij verheugde zich, dat hij met zijn gehele huis tot het geloof in God gekomen was.

1 Thessalonicenzen 1:6 En gij zijt navolgers geworden van ons en van de Here en gij hebt het woord onder zware verdrukking met blijdschap des Heiligen Geestes aangenomen.

Deze verzen wijzen naar dezelfde algemene bron van hun vreugde. Toen zij eenmaal geroepen waren en het evangelie hoorden, geloofden ze het en namen ze het aan. Na berouw ontvingen ze vergeving, werden gedoopt en ontvingen ze Gods Heilige Geest, en zij reageerden met vreugde op Gods Openbaring van Zijn doel en in hun gemeenschap met Hem in Zijn wondere werk.

Een gemeenschappelijke draad

Er is één karakteristiek gemeenschappelijk in alle zaligsprekingen, één die een hoofdrol speelt in het voortbrengen van bijbelse vreugde. Elke zaligspreking bevat een zekere mate van zelfontzegging of belangeloosheid. Als dit bekeken wordt in samenhang met vergelijkende verzen ontstaat er een duidelijk beeld van een andere bron van vreugde. Eén van Jobs vrienden zegt hem:

Job 20:4-5 Weet gij dit soms van oudsher, sedert de mens op aarde geplaatst is? 5 Voorzeker, het gejubel der goddelozen duurt kort, en de vreugde der godvergetenen slechts een ogenblik.

Salomo zegt:

Spreuken 15:21 Dwaasheid is vreugde voor de verstandeloze, maar een man van verstand houdt de rechte weg.

Deze schriftgedeelten duiden op oorzaken die tegengestelde effecten voortbrengen. Zelfontzegging met als doel God en de medemens te dienen brengt een voortdurende zegen voort, één die doorgaat tot in het Koninkrijk Gods voor alle eeuwigheid. Daarentegen zal een zelfgericht plezier inderdaad vreugde voortbrengen. Dit kan echter nooit langer duren dan tot aan het graf, maar de bijbel duidt erop dat het veel korter zal duren, omdat kwaad — en zelfgerichtheid is kwaad — de vernietigende bijwerking heeft zijn uitvoerders te verslinden.

Dit is ongetwijfeld de reden dat de spreuk ons waarschuwt ons begrip te gebruiken om oprecht te wandelen. Dit komt overeen met Paulus' instructie in de brief aan de Efeziёrs:

Efeziёrs 5:15-20 Ziet dus nauwlettend toe, hoe gij wandelt, niet als onwijzen, doch als wijzen, 16 u de gelegenheid ten nutte makende, want de dagen zijn kwaad. 17 Weest daarom niet onverstandig, maar tracht te verstaan, wat de wil des Heren is. 18 En bedrinkt u niet aan wijn, waarin bandeloosheid is, maar wordt vervuld met de Geest, 19 en spreekt onder elkander in psalmen, lofzangen en geestelijke liederen, en zingt en jubelt de Here van harte, 20 dankt te allen tijde in de naam van onze Here Jezus Christus God, de Vader, voor alles.

"Vreugde" komt in deze passage niet voor, maar Paulus' doel is ons te instrueren hoe het blijvende gevoel van welbevinden voort te brengen dat het leven van een christen behoort te karakteriseren. Als iemand zich goed voelt over het leven, over wie en wat hij is, wat hij doet met zijn leven en waar het heen gaat, dan is er altijd een gevoel van vreugde aanwezig. Paulus' instructies in deze zijn voor alle tijden.

"Nauwlettend toezien op uw wandel" duidt op het houden van de geboden. Paulus adviseert ons onze tijd, gelet op de toestand van de wereld, op de beste manier te benutten. Hij waarschuwt om niet dwaas te zijn en altijd het doel waar God mee bezig is in beschouwing te nemen, te zoeken en ons daarop te richten. In vers 18 creёert hij een opmerkelijke tegenstelling die direct betrekking heeft op het voortbrengen van de vreugde die gepaard moet gaan met het leven van iedereen die deze instructie ter harte neemt en opvolgt.

Dit vers bevat een woordspeling. Het is geen toeval dat alcohol wordt gekoppeld aan "Spirit" (geest). Paulus' advies is om geen vreugde te zoeken op de sensuele, zelfgerichte, wereldlijke manier die verspilling of losbandigheid voortbrengt, maar veeleer vervuld te worden met de Geest, al zingende en mediterende over Gods woord als we Hem onder alle omstandigheden dankzeggen. Deze formule brengt gegarandeerd een blijvend gevoel van welbevinden voort, omdat hij de natuurlijke zelfgerichtheid uit ons leven verwijdert en vervangt door een Godgerichte manier om Hem te verheerlijken. Dit biedt de gelegenheid om vreugde de vrucht, de zegen van de Almachtige, te doen zijn en niet het directe doel van ons streven.

Bron en oorzaak

Deze wereld met een enorme hoeveelheid onoplosbare problemen is geen plaats van vreugde. We moeten allemaal in verwachting van rampspoed leven, gewoon omdat we weten dat het zo vaak aan zovelen is overkomen. Ziekten vernietigen het leven van velen. Dreigende oorlog en geweld op straat doet ons angstig worden. Ontmoediging over hoe de eindjes aan elkaar te knopen — of zelfs genoeg te eten te hebben of een warme, droge plaats om te wonen — ontnemen miljoenen mensen hun geluk. Hoeveel actieve levens zijn niet ten einde gekomen door een ongeluk of natuurramp? Behalve voor korte perioden is de huidige conditie en geschiedenis van de wereld voldoende bewijs dat de mensheid niet weet hoe vreugde voort te brengen.

David schrijft in:

Psalm 4:6-9 Brengt offers naar de eis en vertrouwt op de Here. 7 Velen zeggen: Wie zal ons het goede doen zien? verhef over ons het licht uws aanschijns, o Here! 8 Gij hebt meer vreugde in mijn hart gegeven dan toen hun koren en most overvloedig waren. 9 In vrede kan ik mij te ruste begeven en aanstonds inslapen, want Gij alleen, o Here, doet mij veilig wonen.

God Zelf en onze relatie met Hem zijn de bron en oorzaak van alle echte vreugde die we kunnen ervaren. Let op de volgende schriftgedeelten:

2 Kronieken 20:27 Toen keerden al de mannen van Juda en van Jeruzalem om, met Josafat aan het hoofd, en gingen naar Jeruzalem terug met blijdschap, want de Here had hen verblijd over hun vijanden.

Ezra 6:22 Ook vierden zij het feest der ongezuurde broden met vreugde, gedurende zeven dagen, want de Here had hen verblijd; Hij had het hart van de koning van Assur tot hen gewend om hen te steunen bij de arbeid aan het huis van God, de God van Israёl.

Nehemia 12:43 Men bracht op die dag talrijke offers; en men verheugde zich, want God had hen verheugd met grote vreugde; ook de vrouwen en de kinderen verheugden zich, zodat de vreugde van Jeruzalem van verre gehoord werd.

In elk van deze gevallen is het specifieke voorval dat hun vreugde veroorzaakte, van minder belang dan het onmiskenbare feit dat voor hen die een relatie met God hebben door een verbond, God Zelf, in samenhang met hun onderwerping aan Hem binnen Zijn doel, de bron en oorzaak van vreugde is. Dit is van vitaal belang om te begrijpen omdat het een hoofdoorzaak duidelijk maakt van bijbelse vreugde.

Het werk van God

Iedereen kan een of andere vorm van vreugde ervaren. Zoals we eerder zagen kan vreugde zelfs voortkomen uit zulke afschuwelijke afwijkingen als het op brute wijze doden van een ander wezen dat naar Gods beeld is geschapen. De grootste vreugden zijn echter die die ontstaan als we zo geabsorbeerd zijn in een of andere creatieve taak dat we loskomen van onze zelfgerichtheid. Zelfgerichtheid brengt ons leed en smart die de mogelijkheden voor een vreugdevol leven verstoren.

We kunnen vreugde zoeken, maar we kunnen geen echte vreugde vinden door alleen maar plezierige opwinding te zoeken. De beste en langst blijvende vreugden komen voort uit Handelingen waarbij je jezelf vergeet. Werkelijke vreugde kan worden gezocht, maar wel op Gods manier. Het moet voortkomen als het product van een zich van harte overgeven aan het creatieve doel dat God, de Meesterschepper, in ons leven aan het uitwerken is.

Vreugde die een vrucht is van Gods Geest, heeft zijn wortels in het tot stand brengen van Gods doel en de bijwerkingen daarvan die ons naar Zijn beeld doen veranderen. Bijbelse vreugde begint als God roept en we het evangelie horen, begrijpen en geloven. Let op Jesaja 61:1-3, dat door Jezus in het begin van de uitvoering van Zijn taak op aarde werd aangehaald:

Jesaja 61:1-3 De Geest des Heren Heren is op mij, omdat de Here mij gezalfd heeft; Hij heeft mij gezonden om een blijde boodschap te brengen aan ootmoedigen, om te verbinden gebrokenen van hart, om voor gevangenen vrijlating uit te roepen en voor gebondenen opening der gevangenis; 2 om uit te roepen een jaar van het welbehagen des Heren en een dag der wrake van onze God; om alle treurenden te troosten, 3 om over de treurenden van Sion te beschikken, dat men hun geve hoofdsieraad in plaats van as, vreugdeolie in plaats van rouw, een lofgewaad in plaats van een kwijnende geest. En men zal hen noemen: Terebinten der gerechtigheid, een planting des Heren, tot zijn verheerlijking.

Dit is slechts het begin, want het proces gaat door. Paulus schrijft in:

Romeinen 5:11 En dat niet alleen, maar wij roemen zelfs in God door onze Here Jezus Christus, door wie wij nu de verzoening ontvangen hebben.

Het evangelie horen en geloven leidt tot berouw, vergeving en verzoening met God. De apostel voegt in 1 Thessalonicenzen 1:6 hieraan toe:

1 Thessalonicenzen 1:6 En gij zijt navolgers geworden van ons en van de Here en gij hebt het woord onder zware verdrukking met blijdschap des Heiligen Geestes aangenomen.

Jesaja besteedt een groot deel van zijn boek om te laten zien dat dit proces van verandering, als mensen zich overgeven om naar Gods beeld te worden veranderd, de aanleiding is tot of de oorzaak is van vreugde. Jesaja 51:10-11 bijvoorbeeld is een typisch voorbeeld.

Jesaja 51:10-11 Zijt gij het niet, die de zee hebt drooggelegd, de wateren van de grote diepte; die de diepte der zee hebt gemaakt tot een weg, een doortocht voor verlosten? 11 De vrijgekochten des Heren zullen wederkeren en met gejubel in Sion komen; eeuwige vreugde zal op hun hoofd wezen, blijdschap en vreugde zullen zij verwerven, kommer en gezucht zullen wegvluchten.

Jesaja 55:12-13; 65:11-19 en vele andere verzen laten zien dat je overgeven aan Gods doel en zich bekeren de sleutel is tot bijbelse vreugde, een vrucht van Gods Geest. Een kind van God kan teleurstellingen ondergaan, of vervolging, of leed door een veelvoud van oorzaken in zijn leven, maar de vreugde van de Heer in hem zal hem daar altijd overheen helpen, omdat deze vreugde groter is dan elke negatieve omstandigheid die zich ook maar kan voordoen.

Bijbelse vreugde is onlosmakelijk verbonden aan onze relatie met Hem en ons begrijpen van wat er in onze geest plaatsvindt. We wandelen naar een ander patroon dan deze wereld, omdat we Gods grote doel begrijpen. We weten dat we vergeving hebben ontvangen en deelhebben aan Zijn doel, omdat we Zijn Geest hebben ontvangen. Geen enkele andere ervaring verandert ons leven diepgaander dan de roeping van God en een dagend begrip hiervoor. Het verandert voor altijd ons perspectief op het leven en op de dingen waar we vroeger voldoening van verwachtten.

Vandaar dat onze vreugden moeten ontstaan uit het ons voegen naar het vervullen van Gods grote creatieve doel en het zien dat het ook wordt bereikt. Dit is de reden dat we zijn geboren! Om deze reden kunnen we er naar uitzien dat Hij tot ons zegt:

Mattheüs 25:21 Wèl gedaan, gij goede en getrouwe slaaf, over weinig zijt gij getrouw geweest, over veel zal ik u stellen; ga in tot het feest van uw heer.

© 1998 Church of the Great God
PO Box 471846
Charlotte, NC 28247-1846
(803) 802-7075

Email deze pagina
E-mail aan:
Uw e-mailadres:
Commentaar:  (naar keuze)